Gelaserde onderdelen buigen

Bij het lijnbuigen wordt de plaat niet als geheel verwarmd, maar alleen een smalle strook langs de buiglijn. Een verwarmingsdraad brengt deze zone op vervormingstemperatuur; daarna wordt het onderdeel in een mal tot de gewenste hoek omgeklapt en daar vastgehouden tot het is afgekoeld. De rest van de plaat blijft koud, vlak en maatvast.

Om dat te laten werken, moet het materiaal twee dingen kunnen: in de warmte zacht worden zonder te verbranden, en bij het afkoelen de nieuwe vorm behouden. Dat kunnen alleen thermoplastische kunststoffen — en lang niet alles wat zich goed laat laseren, hoort daarbij.

Radius: minstens twee keer de materiaaldikte

Bij het buigen wordt de buitenkant uitgerekt en de binnenkant gestuikt. Hoe krapper de radius, hoe groter het verschil. Onder twee keer de materiaaldikte ontstaan in acrylaat ontoelaatbare spanningen of stuikplooien aan de binnenkant; bij acrylaat van 3 mm ligt de kleinste zinvolle binnenradius dus op 6 mm.

Bij helder materiaal komt de optiek erbij: bij elke buiging ontstaat onvermijdelijk een zichtbare verstoring, en die wordt duidelijker naarmate het materiaal dikker en de radius kleiner is. Wie door de buiging heen wil kijken, kiest de radius zo groot mogelijk.

In de modeller kun je ook radius 0 kiezen, de scherpe vouw. Die blijft toegestaan, omdat hij voor sommige onderdelen precies goed is — spanningsarm is hij echter niet: de binnenkant wordt sterk gestuikt en bij helder materiaal is de rand duidelijk te zien.

Afstand tussen twee buigingen

De warme zone is breder dan de lijn zelf: volgens de verwerkingsrichtlijn moet ze minstens drie tot vijf keer zo breed zijn als het materiaal dik is. Liggen twee buiglijnen te dicht bij elkaar, dan overlappen hun verwarmingszones — de tweede buiging trekt de eerste weer open.

De modeller rekent dat na: tussen twee parallelle buigingen moet naast de twee buigbogen een brug van minstens drie keer de materiaaldikte overblijven. Wordt het te krap, dan meldt hij dat voordat je bestelt.

Hetzelfde geldt voor al het andere in de verwarmingszone: boringen, sleuven en gravures direct aan de buiglijn worden mee zacht en vervormen. Plan ze met wat afstand tot de lijn.

Zo teken je een buiging in de modeller

1. Kies eerst een buigbaar materiaal. Bij alle andere blijft het gereedschap « Buigen » geblokkeerd.
2. Trek met « Buigen » een rechte lijn over het onderdeel. Die werkt altijd van rand tot rand — gedeeltelijke buigingen bestaan niet.
3. Stel rechts hoek, binnenradius en richting in: berg (omhoog) of dal (omlaag).
4. Controleer het resultaat in de 3D-weergave met « Gebogen tonen ».
5. Stap je later over op een niet-buigbaar materiaal, dan waarschuwt de modeller en biedt hij aan de buiglijnen te verwijderen.

Waar je bij de maat aan moet denken

In de buigzone wordt het materiaal aan de buitenkant langer en aan de binnenkant korter. Ergens daartussen ligt een laag die haar lengte behoudt — de neutrale lijn. Bij acrylaat ligt die praktisch in het midden, omdat de dikte in de verwarmingszone nagenoeg gelijk blijft. Daarom zijn de beenlengtes van een gebogen onderdeel niet simpelweg de afstanden tot de lijn; de 3D-weergave rekent daar al mee.

En: er wordt met de hand in de mal gebogen. De lasersnede is tot op een tiende nauwkeurig, de buighoek is handwerk. Passingen die exact moeten zitten, plan je daarom beter aan de gesneden randen dan over een buiging heen.

Buiglijnen kun je ook in een geüpload bestand meegeven. Hoek en radius zitten dan in de lijnkleur — hoe die kleur is opgebouwd, staat in de bestandshulp, samen met een kleurcalculator.